Męczennica cielista (Passiflora incarnata L.) jest jedynym gatunkiem wśród 500 reprezentujących rodzaj Passiflora, która posiada monografię oraz status leku roślinnego według Europejskiej Agencji Leków (EMA – European Medicines Agency).

Moim zdaniem to bardzo interesująca o pięknych kwiatach i o szerokim zastosowaniu terapeutycznym roślina.
Roślina ta należy do rodziny męczennicowatych, nazywana jest także męczennicą Pańską, lub kwiatem Męki Pańskiej. Występuje w południowych stanach USA oraz w Meksyku i w cieplejszych rejonach Ameryki Południowej. W wielu krajach Europy, a także w Polsce uprawia się ją w szklarniach jako roślinę ozdobną.
Swoją nazwę roślina zawdzięcza właśnie kwiatom, w których budowie doszukano się symboliki związanej z ukrzyżowaniem Chrystusa: biel symbolizuje niebo i czystość, pięć działek kwiatowych odpowiada pięciu ranom, a trzy pręciki trzem gwoździom, które przybiły Jezusa do krzyża. Rysunki kwiatu „Męki Pańskiej“ – przywieźli z Ameryki do Europy jezuici i dominikanie, którzy przedstawili tę roślinę jako przykład cudownego znaku odkrytego w przyrodzie, nakazującego im nawracanie Indian.

Męczennica cielista (Passiflora incarnata L.) jest jedynym gatunkiem wśród 500 reprezentujących rodzaj Passiflora, która posiada monografię oraz status leku roślinnego według Europejskiej Agencji Leków (EMA – European Medicines Agency). Jej tradycyjne stosowanie w krajach Unii Europejskiej jest dobrze udokumentowane.

Pierwszym zachodnim badaczem, który sklasyfikował i przywiózł do Europy Passiflorę był hiszpański botanik Nicolas Monardes (1569 r.). W USA została zastosowana w medycynie dopiero w 1867 roku przez I. Lindsaya. Częściami rośliny wykorzystywanymi w medycynie naturalnej są suszone kwiaty, liście i łodygi. A także wytwarzany z niej proszek.
Ziele męczennicy zawiera alkaloidy indolowe (harminę, harmol i harmalinę), flawonoidy, m.in: kwercetynę, glikozyd cyjanogenny, fitosterole, sterole roślinne, sole mineralne, pasiflorynę, gumy i inne związki.

Jakie są właściwości tej cudownej rośliny?

Według dr H. Różańskiego Passiflora jest skutecznym środkiem przeciwdepresyjnym, a jednocześnie uspokajającym, przeciwlękowym i przeciwstresowym. Jej siła działania dorównuje lupulinie. Leczy nerwice wegetatywne. Zmniejsza wrażliwość na stres. Ułatwia zasypianie. Można ją podawać dzieciom od 15 roku życia. W badaniach klinicznych potwierdzono jej korzystny wpływ na poprawę jakości snu oraz w leczeniu uzależnienia od opiatów. Skuteczność działania wg badań klinicznych można porównać do działania metylofenidatu w leczeniu ADHD (Attention-Deficit Hyperactivity Disorder) u dzieci (Por. Postępy Fitoterapii 4/2014 s. 255).

A zatem jakie ma działanie Passiflora?

  • Zmniejsza napięcie mięśniowe, działa rozkurczająco na mięśnie gładkie
  • Obniża ciśnienie krwi
  • Działa uspokajająco w stanach lękowych
  • Ułatwia zasypianie i łagodzi niepokój
  • Działa kojąco na nerwy
  • Obniża poziom stresu
  • Zwalcza uczucie strachu
  • Znosi pobudzający wpływ amfetaminy

Jakie ma zastosowanie?

  • Można stosować w przypadku kolki
  • Wspomaga leczenie astmy oskrzelowej
  • Zwalczanie bólów menstruacyjnych i mięśniowych
  • Łagodzenie dolegliwości psychicznych związanych z dojrzewaniem i menopauzą
  • W stanach napięcia i stresu oraz w bezsenności

Ziele Passiflory zawiera wiele składników czynnych, które wykazują do siebie zarówno synergizm, jak i antagonizm. Wypadkową tych interakcji jest jednak efekt uspokajający, nasenny, spazmolityczny, przeciwstresowy, antydepresyjny, przeciwlękowy, hipotensyjny i przeciwkaszlowy. W syropie hamuje odruch kaszlowy, co może być wykorzystane w terapii.
Maksymalna oficjalna dawka dzienna rozdrobnionego zioła wynosi 8 g. Skuteczne dawki w praktyce wynoszą 10-12 g na dobę. Zatem można 2-3 g ziela zalać 2 szklankami wrzącej wody, parzyć ok. 25 minut pod przykryciem. Wypić 2 szklanki uzyskanego naparu z sokiem malinowym lub miodem w ciągu dnia małymi porcjami (dr H. Różański).

Passiflora incarnata nie powinna być zażywana przez kobiety w ciąży, ponieważ może ona stymulować skurcze macicy. Odradza się stosowania innych środków uspokajających lub nasennych równocześnie z ziołem. Męczennica cielista może powodować senność, dlatego podczas jej stosowania należy unikać prowadzwenia pojazdów i maszyn.

Na półkach sklepowych Passiflora najczęściej występuje w mieszankach, herbatkach czy nalewkach w połączeniu z innymi roślinami leczniczymi. Aby w pełni wykorzystać te wszystkie wspaniałe właściwości i zastosowania męczennicy, oprócz Herbatki relaksująco-odprężającej oferujemy Państwu nowy produkt – kapsułki Passiflora incarnata 100% Męczennica cielista.

Autor tekstu:
o. dr Marcelin Jan Pietryja ofm