Najczęściej stosowaną grupą leków przeciwbólowych na świecie są niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ). Są to leki o działaniu przeciwbólowym, przeciwzapalnym oraz przeciwgorączkowym. Używane są w bólach głowy, nerwobólach, bólach mięśniowych, bólach miesiączkowych, w reumatoidalnym zapaleniu stawów, chorobie reumatycznej, zapaleniach ­i zwyrodnieniach kostno-stawowych. Część z tych leków jest dostępna bez recepty. Statystycznie 10–20% ludzi po 65. roku życia stosuje NLPZ (z tego 75% przewlekle) (Madej A, 2011).

Niesteroidowe leki przeciwzapalne wykazują jednak liczne skutki uboczne, które uzależnione są od stosowanej dawki leków, a także od częstości i długości ich przyjmowania. Długotrwałe zażywanie NLPZ wpływa niekorzystnie na: przewód pokarmowy, uszkadza nerki, wątrobę, układ krążenia i płuca, powoduje powikłania hematologiczne (Madej A., 2011). Zarówno ogromna ilość osób chorujących na choroby zwyrodnieniowe stawów, reumatoidalne zapalenie stawów i choroby kręgosłupa, a także liczne działania uboczne związane z zażywaniem leków na te choroby, skłania do poszukiwania alternatywnych metod leczenia, a także metod zapobiegających występowaniu tych następstw.

Obecnie dostępne są liczne surowce zielarskie i preparaty, które mogą być stosowane w bólach narządów ruchu. Do wiodących surowców zielarskich o działaniu przeciwbólowym, przeciwzapalnym i przeciwreumatycznym należą:

Wierzba biała (Salix alba L.), wierzba purpurowa (Salix purpurae L.) Niezwykle ważnym składnikiem kory wierzby jest salicyna (1–7%) (http://rozanski.li/?p=438). Została ona po raz pierwszy wyizolowana w 1830 roku przez H. Lerouxa i użyta w leczeniu gorączki reumatycznej, zastąpiła niezwykle kosztowną chininę. Kiedy w 1897 roku Felix Hoffman, pracownik firmy Bayer, otrzymał z kwasu salicylowego kwas acetylosalicylowy, który został zarejestrowany w 1899 roku w Cesarskim Urzędzie patentowym w Berlinie pod nazwą Aspirin, zaczęto zapominać o leczniczych właściwościach kory wierzby (Stelmach W., 2008).

Związki salicylowe i flawonoidy działają przeciwzapalnie, przeciwbólowo, przeciwwysiekowo, napotnie, przeciwgorączkowo i przez to przeciwreumatycznie i przeciwartretycznie. Łagodzą objawy przeziębiania i grypy. Poprawiają krążenie krwi, zwiększają diurezę, przyspieszają wydalanie toksycznych i zbędnych metabolitów (w tym kwasu moczowego). Przyśpieszają ustępowanie obrzęków. Składniki kory wzmagają również wydzielanie żółci, przez co również przyczyniają się do wspomożenia procesów detoksykacji. Korzystnie działają przy stanach zapalnych przydatków u kobiet (http://rozanski.li/?p=438).

W przeciwieństwie do aspiryny (kwasu acetylosalicylowego) i jej pochodnych, kora wierzby nie powoduje przykrych dolegliwości żołądkowych czy jelitowych, nie wywołuje uszkodzeń śluzówki przewodu pokarmowego. Stosowana jest podczas stanów zapalnych jelit i pobudza rozwój naturalnej mikroflory (Lamer-Zarawska E., 2009).

Polecamy Franciszkańską Herbatkę Ziołową na stawy, w której składzie znajduje się kora wierzby, liść brzozy, kwiat lipy, kwiat wiązówki oraz liść melisy. Kompozycja ta wspomaga zdrowe funkcjonowanie stawów, działa przeciwzapalnie, przeciwbólowo oraz przeciwgorączkowo.

Hakorośl rozesłana (Harpagophytum procumbens), korzeń hakorośli (Radix Harpagophyti) – roślina występuje głównie na pustyni Kalahari w południowej Afryce oraz w Namibii. Posiada pędy o długości 1–1,5 m rozpościerające się koliście z jaskrawoczerwonymi kwiatami. Surowcem zielarskim są wysuszone bulwy korzenia hakorośli rozesłanej. Za najbardziej istotne składniki czynne uważa się glikozydy irydoidowe (Klimek B, 2001; Lamer-Zarawska E. i wsp.,2007).

Korzeń hakorośli został wprowadzony do lecznictwa europejskiego w latach 70. XX wieku, po licznych badaniach fitochemicznych i farmakologicznych. W badaniach tych dowiedziono silne działanie przeciwzapalne i przeciwreumatyczne korzenia hakorośli. Oprócz tego działanie żółciopędne, poprawiające trawienie, regulujące poziom bilirubiny i kwasu moczowego we krwi. Zgodnie z wytycznymi EMA (European Medicines Agency) wyciągi z korzenia hakorośli są zalecane w chorobach zwyrodnieniowych narządu ruchu, bólach kostno-stawowych, mięśniowych i lumbago, a także zaburzeniach trawiennych i przy braku apetytu. Ich stosowanie powoduje złagodzenie objawów zespołów reumatycznych, poprawia stan stawów, zmniejsza tak zwaną sztywność poranną. Uważa się, że jego działanie przeciwzapalne jest bardzo mocne, ma siłę działania kortyzonu lub fenylobutazonu. Aktywność przeciwbólowa i przeciwzapalna jest wywołana głównie przez związki irydoidowe (głównie harpagozyd) oraz steroidy (β-sitosterol).
Przeciwwskazaniami do stosowania Harpagophyti radix jest wrzód żołądka lub dwunastnicy, zażywanie leków obniżających ciśnienie krwi i antyarytmicznych (wzmaga ich działanie). Nie jest zalecany w ciąży, gdyż ze względu na działanie oksytocynowe może wywołać skurcze macicy.

Do stosowania zewnętrznego polecamy następujące produkty:

Franciszkański żel z żywokostem, czarcim pazurem, kamforą i mentolem. Jest to środek o działaniu przeciwbólowym i rozgrzewającym. Żywokost działa przeciwobrzękowo i przeciwzapalnie. Wyciąg z korzenia afrykańskiej rośliny - czarciego pazura rozluźnia mięśnie, eliminuje bóle kostno-stawowe. Kamfora wzmacnia ukrwienie tkanki poprzez pobudzenie zakończeń nerwów czuciowych. Mentol działa miejscowo znieczulająco, rozkurczowo, pobudzająco na oddychanie, dlatego polecany jest do masaży i wcierań podczas przeziębień. Franciszkański żel polecany jest również jako skuteczny środek likwidujący zmęczenie u sportowców i osób starszych po intensywnym wysiłku.

Hakorośl żel z MSM i olejkiem golteriowym. Aktywne składniki żelu wykazują działanie przeciwzapalne, przeciwreumatyczne, rozluźniające, przeciwobrzękowe oraz przeciwbólowe. Poprzez aktywację mikrokrążenia powodują efekt ujędrniający.
Żel polecany jest w bólach mięśniowych, bólach stawów, kręgosłupa, przy nadwyrężeniach i obrzękach, a także w bólach związanych z dną moczanową. Produkt wskazany jest również w stanach napięcia po nadmiernym wysiłku fizycznym, urazach sportowych, przy ogólnym zmęczeniu i nerwobólach.

Ponadto uzupełnieniem kuracji przeciwbólowej i przeciwzapalnej mogą być:
- Minerały Franciszkańskie,
- wyciąg z Omułka Zielonowargowego z dodatkiem spiruliny i kozieradki,
- Witaminy Franciszkańskie D3 - Calcium - K2,
- Balsam Kręgowy (do zastosowania zewnętrznego),
- MSM.